فردريك چارلز ريچاردز ( مترجم : مهين دخت بزرگمهر )
100
سفرنامه فرد ريچاردز ( فارسى )
و سه پل » قرار گرفته و ديگرى در جنوب « پل خواجو » واقع شده است . اين پل دوم بر اثر عدم مراقبت خراب و ويران شده ؛ به طورى كه هنگام شب عبور از آن خطرناك مىباشد . در روز شتر و الاغ و اشخاص پياده مىتوانند با احتياط از آن بگذرند . در مركز جاده ، مقابل دروازهء قديمى ، حفرهء بزرگى است كه از آنجا مىتوان ديد آيا در زير پل آب موجود است يا نه . بدون اينكه مجبور باشيد براى اين منظور به اطراف پل برويد . شترها با نظرى تحقيرآميز به اين حفره مىنگرند . اين منظره بر مغز و افكار يك پلساز غربى چنان فشار مىآورد كه ممكن است با انداختن خود در آن حفره انتحار نمايد . از طرف ديگر اگر وجدان يا روحى براى او باقى مانده باشد تنها براى مشاهدهء عبور كاروان شتر از روى آن هم شده به تجديد ساختمان آن قسمت مبادرت مىورزد . اين پل قديمى نوعى از پلهاى جنگى و يا دروازههاى مستحكم دوران قبل از اختراع بمب است كه ساختمان و حفظ پلها تنها جنبهء شاعرانه نداشت . طاقهاى پل مزبور مانند آب رودى كه از زير آنها مىگذرد نااستوار و بىتناسب است . اكنون تعداد اين قبيل پلها در دنيا زياد نيست ؛ گرچه هنوز معدودى از اين ساختمانهاى قرون وسطا در اروپا وجود دارد . در انگلستان نمونهء زيبايى از چنين برج و باروى دروازه را مىتوان ديد و اين همان پل مونو « 1 » واقع در مانموث « 2 » است كه آنقدر خوشبخت بوده كه دست زمان و چرخهاى ترقى ، لطمهء چندانى به وى وارد نياورده است . در استحكامات سد قديمى اين پل كه موسوم به « پل شهرستان » است چيزى كه حاكى از مقاومت آن در روزگار گذشته باشد نمىتوان مشاهده كرد ، ولى هنوز خيلى جالب توجه است . امروز در اين محل يك چايخانه كثيف و بدترين نوع خوابگاه ، كه متكديان آن را اشغال كردهاند ، ديده مىشود . قصبهء شهرستان كه در دوران عظمت اصفهان زمانى محل سكونت اغنيا بوده است اكنون قصبهاى است كه اثرى از بهداشت در آن نيست و خانههاى آن را كلبههاى گلى تشكيل مىدهند . در فاصلهء كمى از اين پل زايندهرود در ضمن يكى از تغييرات متعدد خود استخر زيبايى تشكيل داده كه اروپاييان مقيم اصفهان براى شنا به آنجا مىآيند . بستر اين قسمت از رودخانه شنى است و در نزديكى اين استخر جادهاى كه تا به آنجا تقريبا به موازات رودخانه كشيده شده است منشعب مىشود و به نايين و يزد و كرمان منتهى مىگردد .
--> ( 1 ) . Monnow Bridge ( 2 ) . Monmouth